Washington dường như đang bắt đầu hiện thực hóa chiến lược tăng cường hiện diện quân sự ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương bằng các hoạt động quân sự phối hợp với Hàn Quốc và Philippines.

Binh lính Mỹ trong cuộc tập trận chung với Hàn Quốc hồi tháng 3-2011 - Ảnh: Yonhap

Lầu Năm Góc vừa tuyên bố cắt giảm ngân sách quốc phòng lên đến 487 tỉ USD trong mười năm tới, giảm 100.000 quân bộ và các khoản chi phí mua tàu chiến, máy bay quân sự. Song giới chuyên gia nhận định thực tế Washington đang tiếp tục chuyển khí tài quân sự sang các nước đồng minh trong khu vực nhằm củng cố vị thế của mình ở châu Á - Thái Bình Dương.

Ngay sau khi Washington tuyên bố sẽ xây dựng căn cứ hải quân ở miền bắc nước Úc và khả năng sẽ đưa tàu chiến đến Singapore, Mỹ lại đang tăng cường các hoạt động quân sự phối hợp với hai đồng minh ở châu Á là Philippines và Hàn Quốc.

Philippines cần sự hiện diện của Mỹ

Ngày 27-1, báo Philippines Star dẫn lời Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cho biết Manila muốn tập trận phối hợp nhiều hơn nữa với Mỹ và cần thêm sự hiện diện của binh lính Mỹ ở đất nước này.

Sự có mặt của Mỹ, theo Philippines Star, nhằm hỗ trợ bảo vệ những lợi ích và đảm bảo hòa bình trong khu vực khi mà các mối quan hệ giữa Philippines với Trung Quốc đang tiếp tục căng thẳng. Thực tế trong 10 năm qua, một lực lượng gồm 600 lính Mỹ đã đồn trú luân phiên ở đảo Mindanao, miền nam Philippines để huấn luyện binh lính địa phương chống lại phiến quân Hồi giáo.

Ông Albert del Rosario không đề cập trực tiếp đến Trung Quốc trong tuyên bố của mình, nhưng nhấn mạnh đến cụm từ “tranh chấp lãnh hải” để lý giải sự cần thiết có mặt của quân Mỹ ở Philippines. Sự hiện diện này, theo ông, không đồng nghĩa với việc Washington tái lập căn cứ quân sự, mà “sự hợp tác mới này sẽ tạo nên sự cân bằng ảnh hưởng để đảm bảo hòa bình, ổn định và phát triển kinh tế trong khu vực”.

Trước đó ngày 26-1, giới quan chức ngoại giao hai nước đã đàm phán về việc tăng hiện diện quân sự của Washington tại Philippines nhằm đối phó với các nguy cơ trong khu vực. Báo Washington Post dẫn lời các quan chức Philippines cho biết ưu tiên của Manila là củng cố khả năng phòng thủ trên biển và Philippines sẵn sàng chấp nhận sự hiện diện tàu chiến và máy bay Mỹ ở Philippines. Reuters dẫn lời quan chức quốc phòng Philippines Peter Paul Galvez cho biết hai bên đã đề cập việc tăng cường phối hợp tập trận giữa quân đội hai nước hàng năm. “Tất cả những gì chúng tôi muốn là một khu vực hòa bình, ổn định. Không ai muốn nhằm vào Trung Quốc cả” - ông Galvez nhấn mạnh.

Mỹ - Hàn tập trận chung

Cùng lúc, Mỹ và Hàn Quốc cho biết hai nước sẽ tập trận chung vào tháng 2 và tháng 3-2012. “Đây là cuộc tập trận phòng vệ thông thường nhằm nâng cao sự sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ khu vực và duy trì sự bình ổn trên bán đảo Triều Tiên - chỉ huy lính Mỹ ở Hàn Quốc James D. Thurman cho biết - Cuộc tập trận dựa trên những tình huống thực tế, sử dụng các mối đe dọa giả định khác nhau”.

Cuộc tập trận Key Resolve sẽ bắt đầu từ ngày 27-2 đến 9-3 với sự tham gia của khoảng 200.000 lính Hàn Quốc và 2.100 lính Mỹ. Tiếp theo là cuộc tập trận Foal Eagle phối hợp trên không, trên bộ và trên biển diễn ra từ ngày 1-3 đến hết tháng 4-2012, với 11.000 lính Mỹ và một sư đoàn Hàn Quốc cùng tham gia.

Trước đó ngày 26-1, hải quân Hàn Quốc đã tập trận bắn đạn thật ở các đảo Baengnyeongdo và Yeonpyeongdo nằm gần đường giới hạn phía bắc trên biển Hoàng Hải. Seoul bác bỏ cáo buộc của Bình Nhưỡng khi giải thích đây là cuộc tập trận thường xuyên hằng tháng của nước này và không liên quan đến các sự kiện xảy ra gần đây ở CHDCND Triều Tiên. Báo JoongAng Ilbo dẫn lời các quan chức an ninh ngoại giao Hàn Quốc cho biết các cuộc tập trận đã được lên lịch từ cuối năm 2011. “Chúng tôi đã cân nhắc liệu có nên tập trận hay không sau khi ông Kim Jong Il qua đời. Song, Bình Nhưỡng vẫn tiếp tục tập trận mùa đông và các mối đe dọa quân sự vẫn tồn tại, nên chúng tôi đã quyết định tập trận theo đúng lịch trình” - một quan chức quân sự Hàn Quốc nói.

Bình Nhưỡng đã lên tiếng cáo buộc các cuộc tập trận trên là “gây chiến”, trong khi Washington và Seoul quan ngại tân lãnh đạo Kim Jong Un vẫn tiếp tục duy trì chính sách “ưu tiên quân sự” từ thời cố lãnh đạo Kim Jong Il.